Κυριακή, 20 Αυγούστου 2017

H ΛATΡEIA ΤΟΥ ΜΑΜΩΝΑ ΣΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΚΟΣΜΟ ΠΟΥ ΔΙΟΙΚΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΝΕΑ ΤΑΞΗ ΤΩΝ ΣΙΩΝΙΣΤΩΝ!

ΟΙ ΜΑΓΙΣΣΕΣ  ΤΗΣ WALL STREET
ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ XΡHMATOΣ
(MONEY-THEISM)


του Λεωνίδα Χ. Αποσκίτη*

Ο κόσμος έκπληκτος παρακολουθεί τις τελευταίες δεκαετίες ένα απάνθρωπο και αδηφάγο μοντέλο οικονομίας να οδηγεί στην απόλυτη κοινωνική έκπτωση.
Οι οικονομικές πολιτικές των χωρών σχεδιάζονται, επιβάλλονται και υλοποιούνται από εξωθεσμικά κέντρα της οικονομίας και παραοικονομίας.

Αμύθητα ποσά αλλάζουν από την μια στιγμή στην άλλη χέρια, μετοχές ανεβαίνουν και κατεβαίνουν χωρίς αντίκρισμα στην πραγματική οικονομία, ενώ ακριβοπληρωμένοι μάνατζερ των πολυεθνικών και CEO των τραπεζών πουλούν στους ανυποψίαστους ιδιώτες απλές κόλλες Α4 με πολύπλοκους μαθηματικούς τύπους, χωρίς καμμιά αξιοπιστία.

Όλα αυτά συμβαίνουν μέσα σε ένα περιβάλλον πρωτοφανούς πλεονεξίας και φιλαργυρίας, ενώ ο απλός πολίτης, εκτεθειμένος στις ορέξεις των κερδοσκόπων, καλείται να αντιμετωπίσει αυτή την αδυσώπητη πραγματικότητα και το καθημερινό άγχος της ανεργίας και της επισφαλούς εργασίας, απροστάτευτος. 

Το κράτος, τα πολιτικά κόμματα, οι συνδικαλιστικοί και κοινωνικοί φορείς αδυνατούν να θεσπίσουν το απαραίτητο δίχτυ προστασίας, έχοντας κρατήσει τον ρόλο του απλού παρατηρητή, όταν, βέβαια, δεν συνεργάζονται ανοικτά με τους αδίστακτους τοκογλύφους.

Επιπλέον, οι έννοιες της ελευθερίας, της δικαιοσύνης, της κοινωνικής αλληλεγγύης και του ιερού δικαιώματος της εργασίας έχουν καταστρατηγηθεί προς όφελος των δυνατών και επιτήδειων κερδοσκόπων. Ως εκ τούτου, πέρα από κάθε είδους πολιτική ανυπακοή στην τωρινή ανομία, είναι απαραίτητο, σήμερα όσο ποτέ, να διαμορφώσουμε νέους αξιακούς κώδικες που να συνάδουν με τις μεγάλες ηθικές, φιλοσοφικές και πνευματικές παραδόσεις του πολιτισμού μας.

Γι' αυτό αποκτά ιδιαίτερα αξία στις μέρες μας το μήνυμα που είχαν έγκαιρα απευθύνει από την Κωνσταντινούπολη οι προκαθήμενοι των Ορθοδόξων Εκκλησιών, όπου ορθά διαπίστωναν ότι το χάσμα των πλουσίων και των φτωχών διευρύνεται δραματικά εξ αιτίας της οικονομικής κρίσης “...η οποία είναι συνήθως αποτέλεσμα μανιακής κερδοσκοπίας εκ μέρους οικονομικών παραγόντων και στρεβλής οικονομικής δραστηριότητας, η οποία, στερούμενη ανθρωπολογικής διαστάσεως και ευαισθησίας, δεν εξυπηρετεί, τελικώς, τις πραγματικές ανάγκες της ανθρωπότητος.

 Βιώσιμος οικονομία είναι εκείνη, η οποία συνδυάζει την αποτελεσματικότητα με την δικαιοσύνην και την κοινωνικήν αλληλεγγύην...” (Three Documents on Global Crisis, 12/10/2008).




Η αδικία της πλεονεξίας

Οι βλέψεις των ισχυρών και των ιδιοτελών συμφερόντων, που επιδιώκουν να χειραγωγήσουν τον άνθρωπο και να καταστρέψουν τον κοινωνικό ιστό στο όνομα του προσωπικού πλουτισμού, είχαν υποστεί αδυσώπητη κριτική και καταδίκη από την αρχαιότητα.

Ο ίδιος ο Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια συζητά για την δικαιοσύνη και την συνδέει με την πλεονεξία: άδικος είναι ο πλεονέκτης και δίκαιος είναι αυτός που δεν είναι πλεονέκτης. Η λέξη στην ελληνική γλώσσα τα λέει όλα... πλεονέκτης είναι αυτός που θέλει να έχει περισσότερα απ' όσα πρέπει, απ' όσα του αναλογούν σύμφωνα με την ζωή του και την αξία του: επεί δε πλεονέκτης ο άδικος, περί τ'αγαθά έσται... (Βιβλίο VΙ-2).

Το να παίρνω περισσότερα απ' όσα πρέπει για την δική μου ωφέλεια, ζημιώνοντας τους άλλους, είναι επίσηςζήτημα ανελευθεριότητας. Με τον όρο αυτόν ο Αριστοτέλης υπονοεί την μη σωστή διαχείριση του πλούτου.

Ο πλούτος είναι εξωτερικό αγαθό, γιατί χρειάζεται για να συντηρείται ο άνθρωπος, να εξασφαλίζει την τροφή του, την υγεία του και την σωστή ανατροφή των παιδιών του. Αυτό για κάθε άνθρωπο είναι το απολύτως αναγκαίο με όρους αξιοπρέπειας. 

Πέρα από τα αναγκαία για να ζήσω, ο πλούτος μού δίνει δυνατότητα να είμαι γενναιόδωρος με τους άλλους αλλά και για να μην ασχολούμαι συνέχεια για να παράγω χρήματα προς το ζην·να μην χάνω την ζωή μου παράγοντας συνέχεια πλούτο ώστε να κάνω δραστηριότητες που έχουν ουσιαστικότερη αξία.

Αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη, ο προφήτης Ελισσαίος, που θεράπευσε τα ύδατα της Ιεριχούς και ανέστησε νεκρούς με τις πράξεις του, ταυτίζει την φιλαργυρία με την λέπρα. Και σε πολλά εδάφια, όμως, της χριστιανικής Αγίας Γραφής έχει καταδικαστεί η απληστία και η φιλαργυρία των τοκογλύφων ως αμαρτία που φέρνει την δυστυχία στην κοινωνία και την συμφορά στην πολιτεία.

Ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης (335-395 μ.Χ.) στην ομιλία του “Κατά Τοκιζόντων” (Contra Usurarios) θίγει το επίκαιρο πρόβλημα της ανισότητας του πλούτου και το “παρά φύσιν” φαινόμενο της τοκογλυφίας.

Η τοκογλυφία είναι “απεχθής” αμαρτία, σύμφωνα με τον Γρηγόριο Νύσσης, αδελφό του Μεγάλου Βασιλείου, γιατί γίνεται σκόπιμα, προμελετημένα και με δολιότητα κατά των ανθρώπων.

Ο άγιος Γρηγόριος, που είχε μαθητεύσει στις φιλοσοφικές σχολές της αρχαιότητας, επικαλείται την βασική αρχή της Πλατωνικής Σχολής ότι, στην κοινωνική ζωή των ανθρώπων προέχει η αρετή και όχι το προσωπικό συμφέρον και η συσσώρευση πλούτου. 

“Ο τοκογλύφος δεν γνωρίζει τον κόπο της γεωργίας και την εφευρετικότητα του εμπορίου. Κάθεται στο ίδιο σημείο με έγγραφα υποθήκευσης και νομίσματα, τρέφοντας στο σπίτι του θηρία [...] 

Εύχεται οι άνθρωποι να αντιμετωπίζουν ανάγκες και συμφορές ώστε υποχρεωτικά να καταφεύγουν σ' αυτόν... ακολουθεί τους εισπράκτορες όπως οι γύπες τα στρατεύματα κατά την διάρκεια πολέμου [...].

Κάθε μέρα ο τοκιστής μετράει τα κέρδη του, αλλά δεν χορταίνει την επιθυμία του. Αγχώνεται με τον χρυσό που έχει στην οικία του, γιατί μένει αργός και άπρακτος. Έτσι, αρχίζει και κινεί δραστήρια τον άθλιο χρυσό από χέρι σε χέρι για να γεννήσει τόκους. Και τον δανείζει για την επίτευξη κέρδους. 

Γι' αυτό, πολλές φορές βλέπουμε τον πλούσιο να μην έχει στο σπίτι του κανένα νόμισμα και όλες οι ελπίδες του είναι στα χαρτιά και στις ομολογίες· έτσι τίποτα το εμπράγματο δεν έχει και τα πάντα κατέχει”.

Ολόκληρο το κείμενο του αγίου Γρηγορίου Νύσσης, με εξαιρετική επιμέλεια από τον οικονομολόγο Σπύρο Λαβδιώτη και σχετική βιβλιογραφία, βρίσκεται στο site https://spiros26.wordpress.com/

Δυστυχώς γι' αυτούς, και ατυχώς για εμάς, οι αχρείοι φιλάργυροι, σύμφωνα με τον Ματθαίο, δεν γνωρίζουν ότι η είσπραξη των τόκων είναι πικρότερη από την χολή γιατί η κόλαση γι' αυτούς θα είναι ανηλεής. (Ματθ. 18, 32-34)






1 σχόλιο :