Τί γυρεύει στην Ελλάδα το τουρκικό Ίδρυμα Ανταλλαγέντων Λωζάνης;

Απόγονοι ανταλλαγέντων επισκέφτηκαν τον νομό Κοζάνης και μέρη όπως η Πτολεμαΐδα και τα χωριά Σιδεράς, Κτενάς. Δέχτηκαν φιλοξενία από τους Έλληνες κατοίκους, έβγαλαν αναμνηστικές φωτογραφίες και πήραν χώμα για τους τάφους των προγόνων τους.

Του Χρήστου Κωνσταντινίδη

Ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ δημοσιεύει στο Kozan.gr Γεώργιος Τσακαλίδης. Η δημοσίευση του Δρ. Θεολογίας και συγγραφέα αναφέρεται σε οργανωμένη επίσκεψη Τούρκων απογόνων ανταλλάξιμων που πραγματοποίησε το Ίδρυμα Ανταλλαγέντων Λωζάνης. Οι γείτονες περιηγήθηκαν σε μέρη καταγωγής των προγόνων τους όπως η Πτολεμαΐδα (Καϊλάρ), ο Σιδεράς (Ντεμιρτζιλέρ) και ο Κτενάς (Ταραξιλάρ).

Οι τουρκικές αρχές απέδειξαν πως είναι ιδιαίτερα καχύποπτες με ανάλογες επισκέψεις απογόνων Ποντίων που πραγματοποιούν εδώ και δεκαετίες προσκυνήματα στους τόπους καταγωγής των προγόνων τους

Το ίδιο γκρουπ Τούρκων που έκανε τουρισμό στην περιοχή είχε επισκεφτεί προηγουμένως τη Θεσσαλονίκη. Δεν είναι πρώτη φορά που πραγματοποιείται επίσκεψη στη χώρα μας και τον Νομό Κοζάνης απογόνων ανταλλάξιμων από την Τουρκία. Το γεγονός, ότι αυτή η αποστολή ήταν η πολυπληθέστερη των τελευταίων χρόνων, καθώς είχαν ακολουθήσει και άλλες όπως και σε άλλα μέρη της Ελλάδας (για παράδειγμα στα Ιωάννινα),  θα πρέπει να θεωρείται απότοκο της πολιτικής των ήρεμων νερών μεταξύ των δύο χωρών.

Είναι θετικό το γεγονός, ότι οι άνθρωποι επισκέπτονται τα μέρη στα οποία γεννήθηκαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες τους και συμβάλλουν όχι μόνο στην οικονομία της χώρας μας αφού ξοδεύουν χρήματα, αλλά και στη βελτίωση των σχέσεων των λαών. Ο τουρισμός δεν είναι κάτι αρνητικό. Σίγουρα όμως χρειάζεται περισσότερη προσοχή από τις αρμόδιες υπηρεσίες του κράτους σε τέτοιου είδους επισκέψεις. Άλλωστε και οι τουρκικές αρχές απέδειξαν πως είναι ιδιαίτερα καχύποπτες με επισκέψεις απογόνων Ποντίων που πραγματοποιούν εδώ και δεκαετίες προσκυνήματα στους τόπους καταγωγής των προγόνων τους.

Τα τελευταία χρόνια πολλοί Πόντιοι έχουν μπει σε μαύρη λίστα. Με το που εισήλθαν σε τουρκικό έδαφος, είτε αεροπορικώς, είτε οδικώς από τον Έβρο, εμποδίστηκε η είσοδός τους στη χώρα και απελάθηκαν. Υπενθυμίζεται η αποκάλυψη του Αμπντουλάχ Μποζκούρτ στο Nordic Monitor τον Ιούνιο του 2020. Ο εξόριστος Τούρκος δημοσιογράφος και πρώην διευθυντής της αγγλόφωνης έκδοσης της εφημερίδας Zaman, είχε αναφέρει, ότι όσοι Έλληνες επισκέπτονταν κατά το παρελθόν την Παναγία Σουμελά στο όρος Μελά στην Ματσούκα του Πόντου στην Τραπεζούντα, τους παρακολουθούσε διαχρονικά κρυφά η τουρκική κυβέρνηση! Μάλιστα ο Γκιουλενιστής δημοσιογράφος είχε επικαλεστεί ως πηγή μαρτυρία πρώην αξιωματικού των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών (ΜΙΤ) κατά τη διάρκεια ακρόασης στις 20 Ιουνίου 2016 στο 14ο Ανώτατο Ποινικό Δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης.

Διαβάστε αναλυτικά το ρεπορτάζ του Γεωργίου Τσακαλίδη:

Την Πέμπτη 23 Μαΐου επισκέφθηκαν τον Σιδερά Κοζάνης  με ένα μεγάλο τουριστικό λεωφορείο περί τους τριανταπέντε Τούρκοι. Παρέμειναν στο χωριό τρεις ώρες και ξεναγήθηκαν στον ναό του Αγίου Γεωργίου και στο κτίριο του πρώην δημοτικού σχολείου (νυν πολιτιστικό κέντρο και έδρα του Συλλόγου «Πρόσφυγες» Σιδερά).

Την επίσκεψη διοργάνωσε το Ίδρυμα Ανταλλαγέντων της Λωζάννης, όπως αναγράφεται στη δίγλωσση επιγραφή του πούλμαν.

Οι λιγοστοί κάτοικοι του Σιδερά συγκεντρώθηκαν κοντά στο πούλμαν, έπιασαν συζήτηση μαζί τους και προσφέρθηκαν να τους κεράσουν καφέ στα σπίτια τους. Οι Τούρκοι επισκέπτες ανέφεραν ότι οι παππούδες δύο ή τριών ταξιδιωτών κατοικούσαν πριν την Ανταλλαγή στον Σιδερά Ντεμιρτζιλέρ), λίγο περισσότερων στον ήδη εγκαταλειμμένο οικισμό του Κτενά (Ταραξιλάρ), άλλων στην Πτολεμαΐδα, άλλων στο Αμύνταιο και άλλων σε χωριά της Έδεσσας. Οργάνωσαν εκδρομή με λεωφορείο από την Κωνσταντινούπολη και ήρθαν να επισκεφθούν τα χωριά των προγόνων τους.

 

Δύο ζευγάρια Τούρκων με τον πρόεδρο του χωριού, Προδρομίδη Θεόδωρο (στο κέντρο), μπροστά από το υπό αναπαλαίωση Σχολείο. Αριστερά του προέδρου ο δισέγγονος του τότε Χότζα του Τζαμιού του Σιδερά. Φωτογραφία Θεόδωρος Προδρομίδης.

Ενδιαφέρονταν να βρουν κτίσματα από την εποχή πριν την Ανταλλαγή, το τζαμί που άφησαν οι πρόγονοί τους ή το σχολείο. Ένας μάλιστα είπε ότι ο προπαππούς του υπήρξε ο Χότζας του Τζαμιού (δες φωτογραφία πιο πάνω). Επειδή το τζαμί, το οποίο εξυπηρέτησε τις θρησκευτικές ανάγκες των κατοίκων του Σιδερά μέχρι τη δεκαετία του 1960 , δεν υπήρχε πλέον, επισκέφθηκαν τον ναό του Αγίου Γεωργίου, που χτίστηκε στον τόπο του τζαμιού. Μπήκαν όλοι τους στον ναό και φωτογράφησαν τις εικόνες που είχαν φέρει οι πρόσφυγες Έλληνες μαζί τους από τον Πόντο.

Ο ιερέας του χωριού, π. Δημοσθένης Τζαλαζίδης τους ξενάγησε στον ναό και τους επέτρεψε να τραβήξουν μερικές φωτογραφίες. Κάποιοι θέλησαν να μπουν και στο ιερό, αλλά αυτό δεν τους το επέτρεψε ο ιερέας. Στη συνέχεια επισκέφθηκαν το δημοτικό σχολείο και ξεναγήθηκαν στο μικρό μουσείο που δημιούργησε ο πολιτιστικός σύλλογος του χωριού. Έφυγαν ενθουσιασμένοι από τη φιλοτιμία και φιλοξενία που τους πρόσφεραν οι κάτοικοι του Σιδερά, μερικοί από τους οποίους (Ζηνοβία Τοπαλίδου, Παρέσσα Παπαδοπούλου) τους έβαλαν στα σπίτια τους και τους πρόσφεραν καφέ. Άλλοι έσκαψαν συγκινημένοι και πήραν χώμα από τον Σιδερά μαζί τους και είπαν ότι θα το ρίξουν στους τάφος των δικών τους, που εγκατέλειψαν το 1923 το χωριό.

Το ίδιο γκρουπ επισκέφθηκε και τη Θεσσαλονίκη Φωτογραφία: Θανάσης Τσίμπης

Πρέπει να αναφέρουμε ότι αυτή η επίσκεψη Τούρκων απογόνων ανταλλάξιμων Σιδεριωτών ήταν η τρίτη και πολυανθρωπότερη. Η πρώτη ήταν το 2013 με τον Aziz Aksu[1], έναν ηλεκτροτεχνίτη αυτοκινήτων από την Κωνσταντινούπολη, ο οποίος συναντήθηκε με τον Συμεών Παπαϊωάννου, γνώστη της τουρκικής γλώσσας, και τον κάλεσε να τον επισκεφθεί στην Πόλη. Πέρυσι ήρθαν Τούρκοι γνωστοί από το Βέλγιο με τους Σοφιδαίους, οι παππούδες των οποίων κατοικούσαν στον Σιδερά πριν την Ανταλλαγή.

 

Θεωρούμε χρήσιμες τις επισκέψεις αυτές για τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων. Παρά την πικρή εμπειρία των προγόνων μας με την βάναυση συμπεριφορά των τουρκικών αρχών απέναντί τους, δεν λησμονούμε τις περιπτώσεις φιλότιμων Τούρκων πολιτών, που βοήθησαν και περιέθαλψαν εμπερίστατους Ποντίους και Μικρασιάτες Έλληνες. Τέτοιες εκατέρωθεν επισκέψεις δημιουργούν και καλλιεργούν φιλικό κλίμα στις σχέσεις των λαών και διευκολύνουν τις διακρατικές σχέσεις. Όπως μου είπε ο κ. Θανάσης Τσίμπης, ένας ευγενέστατος κύριος, που προσφέρει αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του στους προσφυγικούς συλλόγους της Τουρκίας, τα μέλη των οποίων επιθυμούν να επισκεφθούν τους τόπους της Ελλάδος που έζησαν οι πρόγονοί τους: «ήταν ένα προσκύνημα γι αυτούς, όπως είναι προσκύνημα για τους δικούς μας η επίσκεψη των χωριών των προγόνων τους στον Πόντο, την Καππαδοκία και τη Μ. Ασία».

[1] Σύγκρ. Δρ Τσακαλίδης Γεώργιος, Αυθεντικές ιστορίες προσφύγων του Σιδερά, 27-40.

[2] Σύγκρ. ό. π. 51

/infognomonpolitics.gr/

loading...