Κόλαφος για την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα οι «Δημοσιογράφοι χωρίς σύνορα» – Τελευταία στην Ε.Ε. και το 2024

Η άνοδος στη θέση 88 δεν οφείλεται σε βελτίωση της κατάστασης στην Ελλάδα, αλλά στη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης άλλων χωρών, που βρέθηκαν φέτος σε χειρότερη θέση
Κόλαφος για την ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα είναι και φέτος η ετήσια έκθεση των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (Reporters Without Borders), που δημοσιοποιείται σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα Ελευθερίας του Τύπου.
Παρά τη βελτίωση στη θέση 88 το 2024, από 107 το 2023, τα προβλήματα του κλάδου παραμένουν σημαντικά, με αιχμή τη μη διαλεύκανση του σκανδάλου των παρακολουθήσεων, τον έλεγχο των ΜΜΕ από λίγους επιχειρηματίες που έχουν στενές σχέσεις με την πολιτική ελίτ, καθώς και την ασφάλεια των δημοσιογράφων.
H Ελλάδα βρίσκεται στην «προβληματική» κατηγορία χωρών για την ελευθερία του Τύπου, στην τρίτη από τις πέντε συνολικά κατηγορίες.
Οι Reporters Without Borders υπογραμμίζουν ότι η άνοδος δεν οφείλεται σε βελτίωση της κατάστασης στην Ελλάδα, αλλά στη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης άλλων χωρών, που βρέθηκαν φέτος σε χειρότερη θέση.
Η Ελλάδα βρίσκεται για τρίτη συνεχή χρονιά στην τελευταία θέση των κρατών της Ε.Ε. ως προς την ελευθερία του Τύπου, και μάλιστα με διαφορά.
Όπως τονίζεται στην έκθεση, η ελευθερία του Τύπου έχει υποστεί συστημική κρίση από το 2021.
Το σκάνδαλο των υποκλοπών δημοσιογράφων από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) δεν έχει ακόμη διαλευκανθεί, όπως και η υπόθεση της δολοφονίας του βετεράνου αστυνομικού ρεπόρτερ Γιώργου Καραϊβάζ το 2021.
Οι διαδικασίες SLAPP είναι συχνές και ένας δημοσιογράφος καταδικάστηκε αυθαίρετα για διασπορά ψευδών ειδήσεων το 2023.

Τοπίο των μέσων ενημέρωσης

Η εμπιστοσύνη του πληθυσμού στα μέσα ενημέρωσης είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια.
Λίγοι μεγάλοι ιδιωτικοί όμιλοι, όπως η Alter Ego Media, συνυπάρχουν με εκατοντάδες ειδησεογραφικούς ιστότοπους, γεγονός που συμβάλλει στον υψηλό κατακερματισμό του τοπίου των μέσων ενημέρωσης.
Ομοίως, λίγοι επιχειρηματίες διευθύνουν τη συντριπτική πλειοψηφία των μέσων ενημέρωσης, ενώ παράλληλα εμπλέκονται και σε άλλους επιχειρηματικούς τομείς με υψηλή ρύθμιση.
Ορισμένοι από αυτούς έχουν στενούς δεσμούς με την πολιτική ελίτ της χώρας.
Ως αποτέλεσμα, ο Τύπος είναι πολύ πολωμένος.

Πολιτικό πλαίσιο

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είναι υπεύθυνος για την εποπτεία των δημόσιων μέσων ενημέρωσης, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τη συντακτική τους ανεξαρτησία.
Η ρυθμιστική αρχή ραδιοτηλεόρασης, το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης (NCRTV), που κατηγορείται ότι είναι αργή και αναποτελεσματική, δεν έχει αναθεωρηθεί σημαντικά ούτε από την τρέχουσα ούτε από την προηγούμενη κυβέρνηση.
Η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ), η οποία εποπτεύεται από τον πρωθυπουργό, συμμετείχε στην παρακολούθηση δημοσιογράφων, πολλοί από τους οποίους έγιναν στόχος του κατασκοπευτικού λογισμικού Predator.

Νομικό πλαίσιο

Παρά τις συνταγματικές εγγυήσεις, η ελευθερία του Τύπου έχει αμφισβητηθεί σε νομοθετικό επίπεδο.
Οι νέοι νόμοι που ψηφίστηκαν από το Κοινοβούλιο, με σκοπό την παροχή καλύτερης προστασίας των πολιτών έναντι της αυθαίρετης παρακολούθησης, ως απάντηση στο σκάνδαλο υποκλοπών Predatorgate, υπολείπονται των ευρωπαϊκών προτύπων.
Ένα νέο νομοσχέδιο για τα μέσα ενημέρωσης οδήγησε στη δημιουργία μιας αμφιλεγόμενης επιτροπής δεοντολογίας.
Χωρίς αδιάσειστα στοιχεία, ένας δημοσιογράφος καταδικάστηκε βάσει του ποινικού κώδικα για διασπορά ψευδών πληροφοριών, ενώ μια τροπολογία που ψηφίστηκε το 2023 αυξάνει τον κίνδυνο φυλάκισης δημοσιογράφων για δυσφήμιση.

Οικονομικό πλαίσιο

Η οικονομική κρίση της τελευταίας δεκαετίας, σε συνδυασμό με τη μείωση του αναγνωστικού κοινού και των διαφημιστικών προϋπολογισμών, έθεσε υπό αμφισβήτηση τη μακροπρόθεσμη επιβίωση πολλών μέσων ενημέρωσης. Ο αντίκτυπος της νέας νομοθεσίας που αποσκοπεί στην αύξηση της διαφάνειας της ιδιοκτησίας και της χρηματοδότησης των μέσων ενημέρωσης μένει να φανεί.

Κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο

Οι εγκαταστάσεις ορισμένων μέσων ενημέρωσης δέχονται τακτικά επιθέσεις από ακροαριστερούς και ακροδεξιούς ακτιβιστές που τα θεωρούν ιδεολογικούς εχθρούς. Επιπλέον, οι γυναίκες δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν συχνά σεξισμό στο χώρο εργασίας.

Ασφάλεια

Η αστυνομία καταφεύγει τακτικά στη βία και σε αυθαίρετες απαγορεύσεις για να παρεμποδίσει τη δημοσιογραφική κάλυψη των διαδηλώσεων και της προσφυγικής κρίσης στα ελληνικά νησιά.
Δημοσιογράφοι έχουν πέσει θύματα σωματικών επιθέσεων κατά τη διάρκεια αθλητικών εκδηλώσεων και μπροστά από τα σπίτια τους.
Παρά τις συλλήψεις που πραγματοποιήθηκαν τον Απρίλιο του 2023, η δολοφονία του βετεράνου αστυνομικού ρεπόρτερ Γιώργου Καραϊβάζ, παραμένει ανεξιχνίαστη.
Το περιορισμένο πεδίο εφαρμογής μιας ομάδας εργασίας για την προστασία των δημοσιογράφων την εμποδίζει να αντιμετωπίσει τη συστημική κρίση της ελληνικής δημοσιογραφίας.

press_1.JPG

www.bankingnews.gr

loading...