Mία πραγματική βόμβα για την Άμυνα της Ελλάδας – Άδειες από πυρομαχικά οι αποθήκες του Στρατού

Το μέλλον των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων ακροβατεί μεταξύ επανεκκίνησης, εκσυγχρονισμού και πρόωρου κλεισίματος ενώ οι αποθήκες πυρομαχικών του Ελληνικού Στρατού είναι άδειες

Αλλάζει ο χάρτης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας καθώς τα πολεμικά μέτωπα χτυπούν την πόρτα της Ευρώπης στα ανατολικά σύνορά της αλλά και στη Μέση Ανατολή.
Στην Ελλάδα, όμως, το μέλλον των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων ακροβατεί μεταξύ επανεκκίνησης, εκσυγχρονισμού και πρόωρου κλεισίματος ενώ οι αποθήκες πυρομαχικών του Ελληνικού Στρατού είναι άδειες.
Ήδη από την ημέρα εξαγγελίας του «Κυβερνητικού Πάρκου» από τον Κυριάκο Μητσοτάκη (3 Απριλίου 2021), στην έκταση του Συγκροτήματος Εργοστασίων Υμηττού (ΣΕΥ) των Ελληνικών Αμυντικών Συστημάτων (ΕΑΣ) στον Υμηττό, είχαν εκφραστεί φόβοι ότι αυτή η «διπλή παρέμβαση» δεν λάμβανε υπόψη της ότι στον συγκεκριμένο χώρο εξακολουθεί να υφίσταται παραγωγή αμυντικού υλικού που δεν θα μπορούσε να σταματήσει για κάποια -έστω και λίγα- χρόνια, προκειμένου να μετεγκατασταθεί στο Λαύριο ή αλλού, ώστε στη θέση της να δημιουργηθούν τα όσα εξήγγειλε ο πρωθυπουργός, γράφουν σε εμπεριστατωμένη ανάλυσή τους οι Data Journalists.
Δεν ήταν καθόλου τυχαίο άλλωστε, ότι ο χώρος της «παλιάς ΠΥΡΚΑΛ» -όπως έχει καθιερωθεί να αποκαλείται- παρουσιαζόταν ως «εγκαταλελειμμένος» προκειμένου να μοιάζει θετική η εξέλιξη της μελλοντικής αξιοποίησης του. Παρόλο που αυτό ερχόταν σε αντίθεση με το προβαλλόμενο ταυτόχρονα επιχείρημα (κοινά αποδεκτό κατά τα άλλα), της απομάκρυνσης μιας αμυντικής βιομηχανίας από τον οικιστικό ιστό της πόλης, κάτι που άλλωστε προβλεπόταν από τη δεκαετία του ’90 να συμβεί.

Οι φόβοι επιβεβαιώνονται

Φόβοι που ακόμη και σήμερα, τρία χρόνια μετά, συντηρούνται, μιας και έχουν γίνει μελέτες για τη δημιουργία του «Κυβερνητικού Πάρκου», με τη μεταφορά σε αυτό 9 υπουργείων και 4 Ανεξάρτητων Αρχών, αλλά καμία ακόμα (μόνο σχέδια), για τη μετεγκατάσταση του συνόλου των εγκαταστάσεων και υπηρεσιών του ΣΕΥ.
Λίγες ημέρες μετά την πανηγυρική εξαγγελία του πρωθυπουργού, με φόντο ένα από τα ιστορικότερα εργοστάσια του Συγκροτήματος, στο οποίο είχε πραγματοποιηθεί, η δίκη από Γερμανούς στρατοδίκες, των σαμποτέρ που οργάνωσαν τη δολιοφθορά στους κινητήρες των μαχητικών τους αεροπλάνων που επισκευαζόντουσαν εκεί στην Κατοχή, δόθηκε μια διαδικτυακή συνέντευξη Τύπου τεσσάρων υπουργών (του υπουργού Οικονομικών, Χρήστου Σταϊκούρα, του υπουργού Ανάπτυξης, Άδωνι Γεωργιάδη, του αναπληρωτή υπουργού, Νίκου Παπαθανάση και του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ, Άκη Σκέρτσου), κατά την οποία δηλώθηκε ότι αφ’ ενός θα διατηρηθεί η παραγωγική λειτουργία του ΣΕΥ ως έχει και αφ’ ετέρου ότι το σύνολο των εγκαταστάσεών του θα μεταφερθούν στην έκταση της εταιρείας στο Λαύριο, η οποία είναι 600 στρέμματα και άρα μπορεί να φιλοξενήσει μαζί με τα υπάρχοντα και τα επιπλέον κτίρια που απαιτούνται για τη μετεγκατάσταση του.
Για την αναγκαστική απαλλοτρίωση της έκτασης των 155 στρεμμάτων της πρώην ΠΥΡΚΑΛ, το υπουργείο Οικονομικών (ΥΠΟΙΚ) χρησιμοποίησε Ορκωτούς Εκτιμητές του Δημοσίου από το αντίστοιχο Μητρώο του Σώματος για να καταλήξει στο αντικειμενικά χαμηλό τίμημα των 31 εκατ. ευρώ.
Η Διοίκηση των ΕΑΣ όμως όφειλε να είχε ορίσει και δικό της εκτιμητή για την απαλλοτρίωση, ώστε να είναι νομικά καλυμμένη. Γιατί οι παλαιότερες εκτιμήσεις που έχει στα χέρια της από Ορκωτούς Εκτιμητές του Δημοσίου καταγράφουν μεγαλύτερη αξία από εκείνη για την οποία δόθηκε η έκταση.
Επίσεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο συγκρότημα εργοστασίων της παλιάς ΠΥΡΚΑΛ στην περιοχή του Υμηττού το Σάββατο 3 Απριλίου 2021. Ο Πρωθυπουργός μίλησε σε εκδήλωση για την αξιοποίηση του χώρου, ενώ το σχέδιο ανάπλασης παρουσίασε ο Αναπληρωτής Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Νίκος Παπαθανάσης. Στις εγκαταστάσεις σχεδιάζεται η δημιουργία «κυβερνητικού πάρκου» με στόχο να μεταφερθούν εκεί συνολικά 9 υπουργεία που τώρα βρίσκονται στο κέντρο της Αθήνας, η πρωθυπουργική έδρα, ενώ το εργοστάσιο της ΠΥΡΚΑΛ θα "μετακομίσει" στο χώρο του εργοστασίου του Λαυρίου. Πρόκειται για τα υπουργεία Οικονομικών, Ανάπτυξης, Εργασίας, Αγροτική Ανάπτυξης, Υγείας, Τουρισμού, Πολιτισμού, Εσωτερικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.(EUROKINISSI/ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ)

Ακολούθως ανατέθηκε από το ΥΠΟΙΚ στην εταιρεία Deloitte μια μελέτη για τη μετεγκατάσταση.
Η εταιρεία υπέβαλε τον Δεκέμβριο του 2021 ένα Σχέδιο στο οποίο εξετάζει τις πιθανές περιοχές μετεγκατάστασης, με βάση τον πιο σύντομο χρόνο και το μικρότερο κόστος. Χωρίς να λαμβάνει υπόψη της τη διατήρηση της παραγωγικής δυνατότητας της εταιρείας, επιλέγει αντί του Λαυρίου, τις εγκαταστάσεις των ΕΑΣ στην Μάνδρα Αττικής. Επισημαίνοντας βέβαια, ότι καλό είναι να μην γίνονται επιμέρους μελέτες, αλλά ένα ενιαίο επιχειρησιακό σχέδιο που να λαμβάνει υπόψη του το σύνολο των εργοστασίων και της εταιρείας…
Στην περίπτωση της Deloitte όμως, προέκυψε ότι η πιο οικονομική λύση είναι η μεταφορά μέρους των γραμμών παραγωγής και της Διοίκησης στις εγκαταστάσεις της Μάνδρας.
Τα τρία αυτά χρόνια, από την εξαγγελία του «Κυβερνητικού Πάρκου» δηλαδή και μετά, με το πρόσχημα της μετεγκατάστασης από την έκταση της παλιάς ΠΥΡΚΑΛ του ΣΕΥ, η κυβέρνηση έχει επιδείξει μια αδιαφορία για το μέλλον των ΕΑΣ.

Η ανάθεση που δεν έγινε ποτέ

Ενώ είχε εξαγγείλει επίσημα ο πρώην υπουργός Άμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος πακέτο συμβάσεων αξίας 300 εκατ. ευρώ για τα ΕΑΣ, η ανάθεση δεν έγινε ποτέ, λόγω της επικείμενης μετεγκατάστασης του ΣΕΥ.
Άλλωστε όπως ο ίδιος ο τότε υφυπουργός, Νίκος Χαρδαλιάς είχε δηλώσει κατά την απολογιστική του συνέντευξη φεύγοντας από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, από τα 20 δισ. ευρώ αμυντικών παραγγελιών, μόνο ένα ποσοστό της τάξης του 2,7% πήγε στην ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Στα μέσα του 2023 το ΥΠΟΙΚ ως ιδιοκτήτης, αλλά χωρίς να είναι αρμόδιο (υπουργείο Άμυνας), αποφάσισε ο εξοπλισμός του Οβιδουργείου να πάει για αποθήκευση. Το Σεπτέμβριο του 2023 γίνεται μια Ερώτηση στη Βουλή από τον Βουλευτή του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Δημήτρη Μπιάγκη για το αν τα ΕΑΣ θα σταματήσουν να παράγουν μεταλλικούς κορμούς βλημάτων και μάλιστα «ως κίνητρο σε ξένο επενδυτή» όπως ανέφερε χαρακτηριστικά. Με το ΥΠΟΙΚ να απαντά ότι για το θέμα ασχολείται το υπουργείο… Άμυνας.
Το Οβιδουργείο διαθέτει πολύ μεγάλες μηχανές όπως είναι η πρέσα των 3,5 τόνων -μοναδική στα Βαλκάνια- που με θερμή εξέλαση φτιάχνει τον μεταλλικό κορμό του βλήματος των 155 χιλ. Ακολουθεί η πρέσα «κωνικοποίησης», που χάλασε το 2019, κόστους σήμερα 2,5 με 3 εκατ. ευρώ.
eas.jpg

Σταμάτησε να λειτουργεί η γραμμή παραγωγής

Αντί να δοθούν τα χρήματα αυτά για την αντικατάστασή της, προκειμένου σε σύντομο χρονικό διάστημα να συνεχιστεί στον Υμηττό η παραγωγή του ατσαλένιου κορμού και ακολούθως η γόμωση των βλημάτων στο Λαύριο με ΤΝΤ, για την κάλυψη των εθνικών αναγκών, καθώς και της ολοένα αυξανόμενης ζήτησης διεθνώς (εξαιτίας κυρίως του πολέμου στην Ουκρανία που ξέσπασε το 2022), η συγκεκριμένη γραμμή παραγωγής σταμάτησε να λειτουργεί το 2019 όταν και ολοκλήρωσε την παραγωγή 18.500 βλημάτων 76/62 για τα πυροβόλα Oto Melara του Πολεμικού Ναυτικού. Σε δηλώσεις του τότε, ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος είχε πει ότι επίκειται δεύτερη παραγγελία για το συγκεκριμένο πυρομαχικό.
Ο πόλεμος άλλαξε τα δεδομένα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Κυρίως στο πλαίσιο, του εξορθολογισμού και της αναδιάταξης της αμυντικής παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, προκειμένου αυτή να αυξηθεί, ώστε να καλύψει τόσο τις νέες ανάγκες των Κρατών-Μελών -και προφανώς της συμμαχίας του ΝΑΤΟ- όσο και τις συνεχιζόμενες ανάγκες για την ενίσχυση σε πολεμικό υλικό της Ουκρανίας.
Για τον λόγο αυτό και η ΕΕ προκήρυξε το πρόγραμμα Act in Support Ammunition Production (ASAP), που αφορά στην κατασκευή πυρομαχικών για την Ουκρανία, με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Εσωτερικής Αγοράς, Thierry Breton, να επισκέπτεται και τις εγκαταστάσεις του Υμηττού, στις 28 Απριλίου 2023, στο πλαίσιο συναντήσεών του με υπουργούς Άμυνας Κρατών-Μελών της ΕΕ και επισκέψεών του σε ευρωπαϊκές αμυντικές βιομηχανίες. Ακολούθησε πρόσκληση της Διοίκησης των ΕΑΣ σε κλειστή συνάντηση στις Βρυξέλλες, υπό την προεδρία του Ύπατου Εκπροσώπου Josep Borrell, ως μία εκ των μόλις 10 ευρωπαϊκών εταιρειών παραγωγής πυρομαχικών που κλήθηκαν σε αυτή εκφράζοντας την επιθυμία για εμπλοκή των ΕΑΣ στο πρόγραμμα για την παραγωγή -σε πρώτη φάση- 1 εκατ. βλημάτων 155 χιλ. με χρηματοδότηση κατά 50% του κόστους των επενδυτικών αναγκών για την ενεργοποίηση των γραμμών παραγωγής του.

eas_3.png

Εκτοξεύτηκε η τιμή του βλήματος των 155 χιλ. λόγω Ουκρανίας

Η τιμή του βλήματος των 155 χιλ. που στο πρόσφατο παρελθόν ήταν 800 δολάρια, σήμερα κυμαίνεται από 2.500 δολάρια και πάνω. Κι αυτό γιατί οι Ουκρανοί βάλουν καθημερινά περί τα 10.000 βλήματα. Για το λόγο αυτό ΕΕ και ΝΑΤΟ έχουν μηδενίσει τα αποθέματά τους. Με την Ελλάδα να έχει στείλει έως τώρα 70.000 βλήματα 155 χιλ. και 400.000 βλήματα 105 χιλ., με βάση μια μυστική σύμβαση που υπογράφηκε τον Αύγουστο του 2023 με την Τσεχία, για παραγωγή βλημάτων για την Ουκρανία.
Κυβέρνηση και Διοίκηση των ΕΑΣ αγνοούν τα δεδομένα αυτά, υπηρετώντας αμφότεροι τη γραμμή της μετεγκατάστασης του ΣΕΥ, προκειμένου να δημιουργηθεί στον Υμηττό το «Κυβερνητικό Πάρκο». Χωρίς ταυτόχρονα να δεσμεύονται τα αναγκαία κονδύλια για τη δημιουργία των νέων εγκαταστάσεων που απαιτούνται για κάτι τέτοιο (και με τις προδιαγραφές που προβλέπονται λόγω αντικειμένου), ώστε να καταστούν τα ΕΑΣ πλήρως παραγωγικά και κατά συνέπεια κερδοφόρα -λόγω και της σημερινής συγκυρίας- στηρίζοντας παράλληλα την αμυντική ικανότητα της χώρας σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον όπως είναι το σημερινό.
Σε έναν τομέα όπως είναι αυτός της κατασκευής συμβατικών όπλων, όπου 150 χρόνια τώρα, τα ΕΑΣ -και οι 300+ εργαζόμενοί που τους έχουν απομείνει – κατέχουν τέτοια συσσωρευμένη τεχνογνωσία, θα μπορούσαν να καταστούν δυνατοί παίκτες στη διεθνή αγορά κι όχι απλοί υπεργολάβοι ξένων εταιρειών όπως οδηγούνται να γίνουν. Αντίθετα, προκρίνεται και υπηρετείται το σχέδιο που προβλέπει την μακρά αποθήκευση του εξοπλισμού της συγκεκριμένης γραμμής παραγωγής βλημάτων μεγάλου διαμετρήματος.

Άδειες από πυρομαχικά οι αποθήκες του Ελληνικού Στρατού

Ο Γραμματέας του Σωματείου Εργαζομένων στο ΣΕΥ και Εκπρόσωπος των Εργαζομένων στο ΔΣ των ΕΑΣ, Γιάννης Σαράντης, δηλώνει στους Data Journalists ότι η πραγματικότητα είναι πως κανέναν δεν ενδιαφέρει από τους κυβερνώντες η συμβολή των ΕΑΣ στην Εθνική Άμυνα. Παράδειγμα οι αποθήκες του Ελληνικού Στρατού που έχουν αδειάσει από βλήματα των 155 χιλ. «Αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι “γυμνή” από αμυντικό υλικό που έχει ανάγκη».
Επιπλέον, τα ΕΑΣ στο Λαύριο διέθεταν γραμμή παραγωγής ΤΝΤ (Τρινιτροτολουόλιο) που εδώ και 27 χρόνια έχει κλείσει για λόγους ασφαλείας. Είναι το πιο γνωστό και δοκιμασμένο στρατιωτικό εκρηκτικό υλικό παγκοσμίως, που σήμερα όμως στην Ευρώπη παράγεται μόνο στην Πολωνία και που λόγω των αυξημένων αναγκών, η τιμή του έχει εκτοξευθεί. Με τις γομώσεις έκτοτε να πραγματοποιούνται στο Λαύριο με εισαγόμενο ΤΝΤ από την Ινδία και άλλες χώρες του Κόσμου.
Λόγω της μεγάλης ζήτησης για βλήματα των 155 χιλ., πολλές εταιρείες διεθνώς που έχουν συνάψει μεγάλα συμβόλαια, ψάχνουν τρίτες ως υπεργολάβους για την συμπαραγωγή τους και την έγκαιρη αποστολή των παραγγελιών στην Τσεχία η οποία έχει αναλάβει για λογαριασμό του ΝΑΤΟ, τη συλλογή των όπλων και πυρομαχικών που προορίζονται για την Ουκρανία.
Τα ΕΑΣ, χωρίς τη δυνατότητα πλέον παραγωγής του μεταλλικού κορμού των βλημάτων των 155 χιλ., καθώς και παραγωγής ΤΝΤ για την γόμωσή τους, χωρίς έρευνα αγοράς και χωρίς διεθνή διαγωνισμό, απάντησαν θετικά στο κάλεσμα της «MSM EXPORT s.r.o.», μιας μεγάλης εταιρείας από την Σλοβακία, για ανάληψη μέρους της παραγωγής, με αποκλειστική συνεργασία τριών χρόνων στις εγκαταστάσεις του Λαυρίου. Αρχικά ανέθεσαν στα ΕΑΣ τη γόμωση 100.000 εισαγόμενων κορμών βλημάτων των 155 χιλ., με 80 ευρώ το κομμάτι για τα πρώτα 50.000 και 90 ευρώ για τα υπόλοιπα…
Επιπλέον η διοίκηση των ΕΑΣ, το ΥΠΟΙΚ ως μέτοχος και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, δεν υπέβαλαν καμία πρόταση στο ASAP, αλλά συμφώνησαν μαζί με τους Σλοβάκους (που δεν τους ενδιέφερε ο μεταλλικός κορμός των βλημάτων 155 χιλ., αφού έχουν τους δικούς τους), στην ίδρυση Κοινοπραξίας η οποία υπέβαλε τρεις προτάσεις στο πρόγραμμα: Για βελτιώσεις στην γραμμή της γόμωσης του Λαυρίου, για παραγωγή ΤΝΤ και για ίδρυση γραμμής παραγωγής κόκκων για βλήματα τύπου Καιόμενης Βάσης (Base Bleed).

www.bankingnews.gr

loading...