ΤΑ ΟΡΦΑΝΑ ΤΟΥ 1821 ΚΑΙ Ο ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΣ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

 

 

Του συγγραφέα Κωνσταντίνου Σπίνου, [email protected] 

 

Μία από τις μεγαλύτερες προσφορές των Φιλελλήνων και ιδιαίτερα των Αμερικανών φιλελλήνων, η οποία διέλαθε της προσοχής των ιστορικών, είναι η προσφορά τους στα ορφανά Ελληνόπουλα της Επανάστασης του 1821. Η μοίρα το ήθελε στο διάβα της ζωής τους να συναντήσουν τους Αμερικανούς φιλέλληνες που ήρθαν στην Ελλάδα να συνδράμουν στον ιερό αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία τους, όπως ο Βοστονέζος γιατρός Σάμιουλ Γκρίντλεϊ  Χάου, ο Τζόναθαν Μίλερ ο πρόξενος Τζόζεφ Λάνγκτον κ.ά.

Όταν η Ελλάδα ανέπνευσε το άρωμα της ελευθερίας, πολλά από τα  ορφανά ελληνόπουλα που άφησε η επανάσταση, ακολούθησαν τους Αμερικανούς φιλέλληνες και υιοθετήθηκαν από πλούσιες οικογένειες. Τα περισσότερα, μάλιστα, σπούδασαν σε εξαιρετικά εκπαιδευτικά ιδρύματα, όπως το Yale, το Amherst College και το Harvard, και χάραξαν μια πολύ σημαντική πορεία.

Ας παρακολουθήσουμε την πορεία κάποιων εξ’ αυτών:

 

ΛΟΥΚΑΣ ΜΙΛΤΙΑΔΗΣ ΜΙΛΛΕΡ: Ο Αμερικανός Τζόναθαν Μίλερ είναι ένας από τους σημαντικότερους Φιλέλληνες που έδρασαν στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Στις 26 Νοεμβρίου του 1824 έφτασε στο Μεσολόγγι και επί μία διετία πολέμησε με υποδειγματική γενναιότητα στο πλευρό των Ελλήνων φορώντας την φουστανέλα. Έλαβε μέρος στις μάχες στο Μεσολόγγι στην Ναύπακτο, στο Ναύπλιο, μαζί με τον Δημήτριο Υψηλάντη, τον στρατηγό Μακρυγιάννη και άλλους φιλέλληνες. Τον Απρίλιο του 1825 πήρε μέρος στην επιχείρηση κατά του Ιμπραήμ πασά. Αργότερα κατέβηκε στην Κρήτη μαζί με τον άλλο σπουδαίο Αμερικανό φιλέλληνα, τον Σάμιουελ Χάου. Λίγο πριν επιστρέψει στις ΗΠΑ συνάντησε στη Λιβαδειά μια γριούλα με ένα από τα ορφανά της Επανάστασης. Ο Τζόναθαν Μίλερ πήρε μαζί του εκείνο το παιδί και το υιοθέτησε και το ονόμασε Λουκά Μιλτιάδη. Ο Λουκάς – Μιλτιάδης σπούδασε Νομικά. Πήρε μέρος στον Αμερικανομεξικανικό Πόλεμο (1846-1848) με τον βαθμό του Συνταγματάρχη.

Πολλά χρόνια μετά, ο Λουκάς Μιλτιάδης Μίλερ, υπήρξε ο πρώτος Έλληνας που εκλέχτηκε βουλευτής του 52ου  Κογκρέσου των ΗΠΑ. Όταν έθεσε υποψηφιότητα  δεν έκανε προεκλογική εκστρατεία. Η μοναδική του προεκλογική δήλωση ήταν «αν με ψηφίσετε, την επόμενη ημέρα των εκλογών θα φροντίσω όλες τις δουλειές της Πολιτείας. Αν όχι, θα φροντίσω τις δικές μου δουλειές». Τελικά ανέλαβε τις δουλειές της Πολιτείας. Από τη θέση του αυτή φρόντισε να δοθούν τα ονόματα Αθήνα, Μαραθώνας και Αρκαδία σε τρεις πόλεις που δημιούργησαν Έλληνες μετανάστες στη συγκεκριμένη πολιτεία.

Κατά τη διάρκεια της πολιτικής του θητείας πρότεινε τη μετονομασία των Η.Π.Α. σε «Ηνωμένες Πολιτείας της Γης», γιατί πίστευε ότι με την ένταξη όλων των κρατών της Γης στην αμερικανική ένωση θα ενισχύονταν ακόμα περισσότερο η Δημοκρατία και οι θεσμοί της. Επιπλέον θα τελείωναν οι πόλεμοι, αφού όλα τα κράτη της γης θα ήταν μέλη της ιδίας κοινότητας.

Ο Λουκάς – Μιλτιάδης άφησε τη τελευταία του πνοή στις 4 Δεκεμβρίου 1902 και τάφηκε στο νεκροταφείο του Ρίβερσαϊντ στο Όσκος του Ουινσκόνσιν. Προηγουμένως, δώρισε την τεράστια περιουσία του στο Πανεπιστήμιο, στην Ιατρική Σχολή και στο Εθνικό Πάρκο του Μιλγουόκι το οποίο φέρει τιμητικά το όνομά του.

 

ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ:  Ο Γεώργιος Σαρηγιάννης σε ηλικία 6 ετών έζησε την καταστροφή των Ψαρών, όταν το 1824 οι Τούρκοι κατέστρεψαν παντελώς το νησί του. Η μητέρα για να τον σώσει από το τουρκικό γιαταγάνι τον έσπρωξε τη θάλασσα, όπου περιέπλεαν πλοία του Αμερικανικού στόλου. Σύντομα εντοπίσθηκε από τους ναύτες, οι οποίοι τον έσωσαν και τον μετέφεραν στη ναυαρχίδα του αμερικανικού στόλου «USS Constitution», όπου τον ανέλαβε υπό την προστασία του ο αξιωματικός Robert Randolph. Όταν έφτασαν στις ΗΠΑ, ο Γεώργιος εγκαταστάθηκε στο μεγάλο αγρόκτημα της οικογένειας Randolph στο Τέρκι Άιλαντ. Μάλιστα μαθήτευσε δίπλα στον George Marshall ο οποίος καταγόταν από τη Ρόδο και είχε γράψει το 1822 το πρώτο εγχειρίδιο πυροβόλων όπλων για το πολεμικό ναυτικό των ΗΠΑ.

Στις 20 Απριλίου 1837 ο Γεώργιος Σαρηγιάννης εντάχθηκε στο

Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ με τον βαθμό του ανθυπασπιστή και πήρε την ειδικότητα του πυροβολητή. Ήταν ο μόνος αξιωματικός που υπηρέτησε στο πλοίο σε τρεις διαφορετικές αποστολές, η μία μάλιστα ήταν ο γύρος του κόσμου που διήρκεσε από το 1844 ως το 1846.

Υπηρέτησε ακόμα στον ναύσταθμο της Ασίας, την Ιαπωνία και το Χονγκ Κονγκ. Συνολικά πήρε μέρος σε 37 πετυχημένες ναυτικές αποστολές με διαφορετικά πλοία. Εξελίχθηκε στον πιο διάσημο πυροβολητή του αμερικανικού πολεμικού στόλου, στα μέσα του 19ου αιώνα. Το 2007 εισήχθη στο “Hall of Fame” του Πολεμικού Ναυτικού των Η.Π.Α., το οποίο έχει θεσπίσει ειδικό βραβείο στην μνήμη του, το “The George Sirian Meritorius Service Award” που απονέμεται μέχρι σήμερα σε αξιωματικούς που αποδεικνύουν την αριστεία τους σε συνθήκες επιφανειακού πολέμου.

 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΣΙΛΗΒΕΡΓΟΣ – ΖΑΧΟΣ: Γεννήθηκε το 1820 και σε ηλικία 8 ετών ακολούθησε τον σπουδαίο Αμερικανό φιλέλληνα Βοστονέζο γιατρό Σάμιουελ Χάου στην Αμερική, όπου το 1836 σπούδασε στο Kenyon College, στο Γκάμπιερ του Οχάιο. Αποφοίτησε  το 1840 με έπαινο. Ως παιδί που έζησε την σκλαβιά ασχολήθηκε με επιμονή για την χειραφέτηση των σκλάβων.

Το 1864 ο Ιωάννης Ζάχος παρουσίασε το Phonic Primer and Reading, μία πρωτοποριακή μέθοδο εκμάθησης της Αγγλικής γλώσσας, η οποία στόχευε κυρίως στην εργατική τάξη που παρακολουθούσε νυχτερινό σχολείο και λάμβανε αυτοεκπαίδευση.

Το 1875 ο Ζάχος εφεύρε μία μηχανή στενογραφίας που ονομάστηκε “Stenotype” και χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα στα δικαστήρια.

Ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την εκπαίδευση των Αφροαμερικανών ενώ για 27 χρόνια δίδαξε Φιλολογία και Ανάλυση στο Cooper Union της Νέας Υόρκης. Έγραψε επίσης αρκετά βιβλία με επίκεντρο την ειδικότητά του στη φωνογραφία και την ευγλωττία.

 

ΠΕΡΔΙΚΑΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ: Ο Γρηγόρης Περδικάρης ήταν από τους λίγους νεαρούς που γλύτωσαν από την άγρια σφαγή στην Νάουσα.

Γρηγόρης Περδικάρης, γλύτωσε από την σφαγή στην Νάουσα. Μετά από πολλές περιπέτειες και με την αμέριστη βοήθεια Αμερικανών ιεραποστόλων έφτασε στην Αμερική. Σπούδασε στα καλύτερα πανεπιστήμια εντάχθηκε στον κύκλο του σπουδαίου Αμερικανού λογοτέχνη Έντγκαρ Άλαν Πόε.

Διέπρεψε ως λόγιος, διπλωμάτης και επιχειρηματίας. Επί βασιλείας του Όθωνα υπήρξε ο πρώτος πρόξενος των ΗΠΑ στην Ελλάδα και συνέβαλε όχι μόνο στην ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των δύο κρατών, αλλά και στην προβολή της νεότερης Ελλάδας στους Αμερικανούς. Θεωρήθηκε δε, ως ο άνθρωπος που γεφύρωσε τις δύο χώρες, Αμερική με την Ελλάδα.

Με το επιχειρηματικό του δαιμόνιο δημιούργησε μία τεράστια περιουσία που μετά το θάνατό του, το 1883, κληρονόμησε ο γιος του Ίωνας που ήταν τότε 43χρόνων.

Ειρήσθω εν παρόδω ότι όταν ο γιος του Ιωνάς βρέθηκε κάποια στιγμή στην Ταγγέρη, στις αρχές του 19ου αιώνα κι εκεί τον απήγαγε ένας τοπικός λήσταρχος και σχεδόν προκλήθηκε διπλωματικό επεισόδιο, αφού χρειάστηκε να σταλεί ο 6ος Αμερικανικός Στόλος για να τον απελευθερώσει. Η ιστορία του, μάλιστα, γυρίστηκε σε ταινία στο Χόλυγουντ, με πρωταγωνιστή τον Σον Κόνερι.

 

 

ΓΑΡΥΦΑΛΛΙΑ ΜΙΧΑΛΜΠΕΗ: Γεννήθηκε στα Ψαρά το 1815 και μετά την καταστροφή πουλήθηκε ως σκλάβα στην Σμύρνη. Ο Αμερικανός πρόξενος, Τζόζεφ Λάνγκτον εξαγόρασε την ελευθερία της και την έστειλε στη Βοστόνη. Η υπόθεση της μικρής Γαρυφαλλιάς έγινε γρήγορα γνωστή και έλαβε διαστάσεις. Ο αγώνας της για την ελευθερία ταυτίστηκε με τον αγώνα των μαύρων στις Ηνωμένες Πολιτείες για απελευθέρωση από τα δεσμά και αναδείχθηκε σε παγκόσμιο σύμβολο για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η μορφή της έγινε πηγή έμπνευσης για πολλούς καλλιτέχνες. Η ποιήτρια Elisabeth Barret Browning, γνωστή για τους αγώνες της κατά της σκλαβιάς αφιέρωσε ένα ποίημα της στην “Ελληνίδα Σκλάβα” και δημοσιεύθηκε το 1850.
Ο διάσημος Αμερικανός γλύπτης Χάιραμ Πάουερς φιλοτεχνεί το γλυπτό «Η Ελληνίδα Σκλάβα», το πρώτο γυμνό γλυπτό της εποχής που απεικονίζει ένα νεαρό κορίτσι με αλυσίδα στο ένα χέρι και ένα σταυρό στο άλλο. Παρά την τολμηρή απεικόνισή του για την εποχή εκείνη, η ιστορία του αγάλματος συγκινεί ολόκληρη την Αμερική και την Ευρώπη και κάνει τον Πάουερς διάσημο. Το άγαλμα  αγοράστηκε τότε από Βρετανό συλλέκτη. Σήμερα φυλάσσεται σε ιδιωτική συλλογή στη Βρετανία. Ο πρόωρος θάνατός της προκάλεσε βαθιά αισθήματα συμπόνιας μεταξύ των Αμερικανών.

 

loading...