25-07-1893. ""Εγκαίνια Διώρυγας του Ισθμού της Κορίνθου.''''










    Ο μεγάλος εκσυγχρονιστής του Ελληνικού Έθνους Χαρίλαος Τρικούπης έβαλε σε εφαρμογή ένα τιτάνιο και φιλόδοξο πρόγραμμα έργων υποδομής, με σκοπό την ουσιαστική μετάβαση του Ελληνικού Κράτους από την οπισθοδρόμηση του 19ου αιώνα στον εκσυγχρονισμό του 20ου. Στόχος του ήταν η μεταμόρφωση της Ελλάδας από μία πρώην οθωμανική αγροτική επαρχία των Βαλκανίων σε ένα σύγχρονο και οικονομικά ανεπτυγμένο ευρωπαϊκό κράτος. 

    Το πρόγραμμα του  περιελάμβανε τη δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου στην χώρα, την ανέγερση πλήθους δημοσίων κτιρίων με χαρακτηριστική την πολεοδομική και αρχιτεκτονική ανάπτυξη της Αθήνας της οποίας ηγήθηκε ο Γερμανός αρχιτέκτονας Ερνέστος Τσίλλερ. Είχε σχέδια για τη σύνδεση της Πελοποννήσου με τη Δυτική Ελλάδα μέσω της ζεύξης του στενού Ρίου-Αντιρρίου, έργο που θα γίνει πραγματικότητα έναν αιώνα αργότερα. Τέλος την διάνοιξη της Διώρυγας της Κορίνθου να κατέχει εξαιρετικά σημαντική θέση.

    Μία πρώτη εκδοχή της Διώρυγας είχε δημιουργήσει ο τύραννος της Κορίνθου Περίανδρος τον 7ο αιώνα π.Χ.. Η αρχαία Δίολκος ήταν ένα πλακόστρωτος δρόμος μήκους έξι χιλιομέτρων, ο οποίος συνέδεε τον Κορινθιακό με τον Σαρωνικό κόλπο. Ξύλα κάλυπταν την επιφάνεια του, επιτρέποντας στα πλοία να γλιστράνε από τη μία άκρη του Ισθμού στην άλλη με τη βοήθεια λίπους. 

    Ο πρώτος που προσπάθησε την υλοποίησή του ήταν ο αυτοκράτορας Νέρων, το 66 μ.Χ., σε σχέδια του Ιούλιου Καίσαρα και του Καλιγούλα. Μετά το θάνατο του Νέρωνα, συνέχισε την προσπάθεια ο Ηρώδης ο Αττικός, που όμως την εγκατέλειψε.

Ο Κυβερνήτης Ι. Καποδίστριας, βλέποντας τη σημασία που θα είχε η διώρυγα στην ανάπτυξη της Ελλάδας, ανέθεσε τη σχετική μελέτη σε μηχανικούς. Η δαπάνη εκτιμήθηκε σε 40.000.000 χρυσά φράγκα, ποσό υπέρογκο για την εποχή και η προσπάθεια εγκαταλείφθηκε. Το 1869 έγινε η διώρυγα του Σουέζ και τον Νοέμβριο του ίδιου έτους η Κυβέρνηση Ζαΐμη ψήφισε νόμο "περί διορύξεως του Ισθμού", με εταιρεία ή ιδιώτη να αναλαμβάνει την κατασκευή και εκμετάλλευση του έργου. 

    Η μελέτη του μεγαλεπήβολου έργου έγινε από τον Ούγγρο στρατηγό István Türr, ο οποίος ίδρυσε την Διεθνή Εταιρεία της Θαλασσίας Διώρυγος της Κορίνθου (Société Internationale du Canal Maritime de Corinthe). Σχεδιαστές της μελέτης του έργου ηταν Ούγγροι και Σλοβάκοι μηχανικοί, όπως ο Ίστβαν Τουρ και ο Μπέλα Γκέστερ. Στα κατασκευαστικά έργα συμμετείχε και ο μηχανικός Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, μετέπειτα πρωθυπουργός της Ελλάδας και ένας εκ των έξι εκτελεσθέντων πολιτικών και στρατιωτικών της «Δίκης των Έξι».

    Οι εργασίες για τη διώρυγα εγκαινιάστηκαν την 23 Απριλίου 1882 παρουσία του βασιλιά Γεωργίου Α'. Λόγω όμως έλλειψης κεφαλαίων το έργο ολοκληρώθηκε από εταιρεία του Ανδρέα Συγγρού το 1893. Το μεγάλο εθνικό έργο εγκαινιάστηκε στις 25 Ιουλίου του 1893 από τον πρωθυπουργό, Σωτήριο Σωτηρόπουλο. Ειρωνικό γιατί ο πατέρας και εμπνευστής της Διώρυγας Χ.Τρικούπης είχε χάσει τις εκλογές. Με την ολική αποπεράτωση του έργου επιτεύχθηκε η σύνδεση του Κορινθιακού με τον Σαρωνικό κόλπο, με τη Διώρυγα της Κορίνθου να γίνεται σημαντικός κόμβος της διεθνούς ναυτιλίας και βασικό πέρασμα του θαλάσσιου εμπορίου της Μεσογείου. Η παράκαμψη του χρονοβόρου και οικονομικά επιζήμιου περίπλου της Πελοποννήσου είχε πλέον επιτευχθεί. 

   Στις 26 Απριλίου 1941 οι Γερμανοί συγκρούστηκαν με τους Συμμάχους στον Ισθμό της Κορίνθου με σκοπό να καταλάβουν τη Διώρυγα και τις γέφυρες της. Παρότι οι γερμανικές δυνάμεις κατάφεραν να θέσουν υπό τον έλεγχο τους τη Διώρυγα, η διπλή  γέφυρα για τις σιδηροδρομικές συγκοινωνίες και το οδικό δίκτυο καταστράφηκε ολοσχερώς. Τρεισήμισι χρόνια αργότερα, οι δυνάμεις κατοχής της Ναζιστικής Γερμανίας φεύγοντας από την Ελλάδα καταστρέφουν σειρά υποδομών του Ελληνικού κράτους. Μεταξύ αυτών και τη Διώρυγα της Κορίνθου, η οποία και πάλι θα καταστραφεί από τα γερμανικά στρατεύματα και θα μπλοκαριστεί η δίοδος της. Οι Γερμανοί θα ανατινάξουν τη διπλή γέφυρα που είχαν κατασκευάσει εκ νέου, ρίχνοντας τη στο κανάλι μαζί με δεκάδες βαγόνια τρένων και ατμομηχανές και καθιστώντας αδύνατη τη διέλευση των πλεούμενων. Τον Οκτώβριο του 1947 στο πλαίσιο της οικονομικής ενίσχυσης από το Σχέδιο Μάρσαλ, θα ξεκινήσουν οι εργασίες για την αποκατάσταση του καναλιού και την επαναφορά της ναυτιλιακής κίνησης στη Διώρυγα, οι οποίες θα ολοκληρωθούν το καλοκαίρι του 1949.

    Στη σύγχρονη εποχή ο ρόλος της διώρυγας στην Ελληνική Οικονομία και Ναυτιλία είναι περιορισμένος καθώς τα περισσότερα εμπορικά πλοία δεν μπορούν να τη διασχίσουν λόγω μεγέθους. Το μέγιστο πλάτος διέλευσης είναι περίπου 17 μέτρα. Επίσης τα τέλη διέλευσης είναι ιδιαίτερα υψηλά, κάτι που λειτουργεί αρνητικά για τα μικρότερα σκάφη. 

Η διώρυγα έχει μήκος 6.346 μ, πλάτος στην επιφάνεια της θάλασσας 24,6 μ, στο βυθό της 21,3 μ, ενώ το βάθος της κυμαίνεται από 7,50 έως 8 μ. Κάθε χρόνο περνούν τη Διώρυγα 12.000 σκάφη.

Δεν υπάρχουν σχόλια :