«Μη αποστρέψεις το πρόσωπόν Σου από του παιδός Σου…»








«Μη αποστρέψεις το πρόσωπόν Σου από του παιδός Σου…»

Σήμερα, Κυριακή της Τυρινής, ημέρα κατά την οποία, όπως λέει χαρακτηριστικά το συναξάρι του όρθρου, «ανάμνησιν ποιούμεθα της από του παραδείσου της τρυφής εξορίας του Πρωτοπλάστου Αδάμ», το απόγευμα ψάλλεται ο πρώτος κατανυκτικός εσπερινός, ο λεγόμενος και «εσπερινός της συγχωρήσεως».

Δυστυχώς η ακολουθία αυτή έχει σε μεγάλο βαθμό ξεχαστεί. Σπανίως τελείται στις ενορίες παρά μόνο στους μητροπολιτικούς ναούς και κυρίως τα μοναστήρια. Έχει όμως η ακολουθία αυτή ένα βαθύτατο συμβολισμό, ένα ιδιαίτερο νόημα, το οποίο δεν πρέπει να απωλέσουμε.

Η ακολουθία κανονικά αρχίζει με όλα τα φώτα ανοικτά, σε ύφος πανηγυρικό. Σύμφωνα με τα αρχαία τυπικά, στην «είσοδο» του Εσπερινού, στο «Φως ιλαρόν» οι ιερείς εισοδεύουν με λαμπρά πανηγυρικά ενδύματα.

Όμως, μπαίνοντας μέσα στο ιερό οι ιερείς, η ωραία Πύλη κλείνει.

Όλα τα φώτα, οι λαμπάδες, οι πολυέλαιοι, σβήνουν.

Οι ιερείς αλλάζουν την «ενδυτή» (το κάλυμμα) της Αγίας Τράπεζας. Βάζουν την πένθιμη ενδυτή.

Αλλάζουν και οι ίδιοι τις στολές τους, βάζοντας ένα λιτό πένθιμο πετραχήλι, συνήθως μόνο ένας ιερέας συνεχίζει την ακολουθία.

Εκείνη τη στιγμή, με αυτή τη «ραγδαία» αλλαγή «κλίματος», ξεκινά λειτουργικά η Μεγάλη Τεσσαρακοστή.

Και το κλείσιμο των θυρών συμβολίζει την τραγικότερη στιγμή στην ιστορία του ανθρώπου.

Το κλείσιμο των θυρών του παραδείσου με τον Αδάμ έξω να θρηνεί απαρηγόρητος…

Και την ίδια στιγμή που γίνονται όλα αυτά, ψέλνουν οι ψάλτες ένα πολύ σύντομο ύμνο, το «Μεγάλο προκείμενο», αργά, θρηνητικά… ένα ύμνο που απεικονίζει λογοτεχνικά το θρήνο του Αδάμ, τη στιγμή ακριβώς που τα Χερουβείμ και η «φλογίνη ρομφαία» έκλεισαν τὴν ὁδὸν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς.

«Μη αποστρέψεις το πρόσωπόν σου από του παιδός σου, ότι θλίβομαι, ταχύ επάκουσόν μου. Πρόσχες τη ψυχή μου και λύτρωσαι αυτήν».

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ, ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΕΡΜΗΤΙΚΑ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΠΥΛΕΣ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ, ΒΡΙΣΚΟΜΑΣΤΑΝ ΟΛΟΙ ΜΑΣ, ΑΓΑΠΗΤΟΙ ΜΟΥ, ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΣ! Διότι με την Ανάσταση του Χριστού μας Η ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΞΕ! Δεν βρισκόμαστε ακόμη στη Βασιλεία των Ουρανών, στον παράδεισο που έχει ετοιμάσει για όλους μας ο Θεός προ καταβολής κόσμου, ωστόσο ΓΕΥΟΜΑΣΤΕ του Παραδείσου όταν μετέχουμε της Θείας Ευχαριστίας, του Ζωοποιού Σώματος και του Τιμίου Αίματος Του! Με τα μάτια της ψυχής μας ΒΛΕΠΟΥΜΕ κάτι από τον παράδεισο στη Θεία Λειτουργία (πιο καθαρά βέβαια οι Άγιοι μας)! Βλέπουμε κάτι από τη Βασιλεία των Ουρανών στη Θεία Λειτουργία, γι’ αυτό και ξεκινάει με τη φράση «Ευλογημένη η Βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος».



Αγιογραφική απεικόνιση του Αδάμ να θρηνεί έξω από τον Παράδεισο...



Η πύλη του παραδείσου έκλεισε με την παρακοή των πρωτοπλάστων. Άνοιξε με την Ανάσταση του Χριστού. Και σε αυτή την πύλη θα εισέλθουμε, όσοι σωθούμε, με πρώτο το Χριστό, μαζί Του στη Δευτέρα Παρουσία Του, στη Βασιλεία Του!

Τώρα όμως βρισκόμαστε ακόμη στη γη. Στην εξορία. Βλέπουμε μυστικά τον παράδεισο. Τον ποθούμε! Αλλά ακόμη δεν βρισκόμαστε εκεί. Είμαστε στην εξορία, εδώ όπου όμως ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΤΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ για τη Βασιλεία!

Και ένας από τους αποτελεσματικότερους τρόπους για να… «εκδώσουμε το πολυπόθητο εισιτήριο» είναι να εκμεταλλευτούμε στο έπακρον την ευκαιρία που μας δίνει η Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ευκαιρία για μετάνοια, άσκηση, προσευχή, νηστεία, μελέτη, πόλεμο αόρατο κατά των παθών μας, εξάσκηση των αρετών...

Στα παλιά μοναστήρια, στην Αίγυπτο, στους Αγίους Τόπους, στην ακολουθία ακριβώς του πρώτου κατανυκτικού εσπερινού, σαν σήμερα, οι μοναχοί ζητούσαν συγχώρεση ο ένας από τον άλλο και έφευγαν ΟΛΟΜΟΝΑΧΟΙ στην έρημο για 40 μέρες, μέχρι το Σάββατο του Λαζάρου, για να αφοσιωθούν στην προσευχή και τη θεωρία του Κυρίου, και βέβαια στη μάχη με τους δαίμονες...

ΟΛΟΙ ΕΒΑΖΑΝ ΜΕΤΑΝΟΙΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ. Το έχω ζήσει αυτό, παλαιότερα, σε ένα μοναστήρι και μια ευλαβέστατη μοναστική συνοδεία, όπου όλοι έβαζαν μετάνοια σε όλους για να ξεκινήσουν μονοιασμένοι τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Πρώτος ο ηγούμενος στα καλογέρια του και μετά όλοι ζητούσαν συγνώμη από όλους και ευχόντουσαν «καλή σαρακοστή»!

Στο κλίμα ακριβώς αυτό, επιτρέψτε μου και σε μένα, να βάλω μετάνοια σε όλους σας, όσους διαλεγόμαστε μέσω του διαδικτύου στο φιλόξενο ιστολόγιο του φίλου Καυσομπλογκίτη, και να ζητήσω ειλικρινά συγνώμη από όλους σας, ιδίως όσους με τα λεγόμενα μου στα σχόλια των αναρτήσεων έχω ενδεχομένως κακοκαρδίσει ή πικράνει.

Και τέλος, να ευχηθώ σε όλους ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ και κυρίως: ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ!

Π. Νικόλαος Καπνιάς



Δεν υπάρχουν σχόλια :