Το χαράτσι των διοδίων δεν είναι μόνο αυτό που φαίνεται


Το ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα με πολύ ακριβά καύσιμα είναι γνωστό σε όλους. Για την ακρίβεια συγκαταλέγεται στην πρώτη δεκάδα παγκοσμίως της σχετικής λίστας και στην πρώτη τριάδα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο πίσω από τη Νορβηγία και το… Μονακό.

Δεδομένου ότι ο βασικός μισθός και το βιοτικό επίπεδο είναι πολύ χαμηλότερο από τις χώρες που έχουν ακριβότερα καύσιμα (ο παγκόσμιος μέσος όρος στην τιμή  της βενζίνης / ανά 100 χλμ. είναι περίπου στο 1 ευρώ), η αναλογία καθιστά την τιμή της «ελληνικής» αμόλυβδης βενζίνης την πιο τσουχτερή παγκοσμίως, σε σχέση με την οικονομική δυνατότητα των καταναλωτών.

Και κάπου εδώ έρχεται να προστεθεί και το θέμα των διοδίων. Όλοι οι σύγχρονοι αυτοκινητόδρομοι έχουν παραχωρηθεί σε κοινοπραξίες εταιρειών, οι οποίες τιμολογούν τα διόδια με βάσει το ευρωπαϊκό μέσο όρο κόστους χιλιομέτρου. Με λίγα λόγια και σε αυτή την περίπτωση παρατηρείται το ίδιο φαινόμενο. Από τη στιγμή που οι απολαβές προσεγγίζουν για πολλούς Έλληνες επίπεδα πρώην ανατολικού μπλοκ, το κόστος για αυτούς τους οδηγούς είναι δυσβάσταχτο. Εκτός αυτών, υπάρχει και ακόμα μία στρέβλωση. Προκύπτει από τον αριθμό των εγκάρσιων σταθμών διοδίων στην ελληνική επικράτεια (41) και από το «κρυφό» κόστος των συνεχόμενων στάσεων κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Η Πολυτεχνική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης διεξήγαγε έρευνα με αντικείμενο μελέτης τις επιπτώσεις στην κατανάλωση, αλλά και στο περιβάλλον που προκαλούν αυτά τα διαδοχικά σταμάτα-ξεκίνα. Μόνο στον άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη για παράδειγμα υπάρχουν 11 σταθμοί διοδίων και η διαδικασία επιβράδυνσης – στάσης – επιτάχυνσης έχει το δικό της υψηλό τίμημα, όπως απέδειξαν οι δοκιμές.

Για τις ανάγκες της έρευνας, την οποία δημοσίευσαν οι «4 Τροχοί», πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις με τρία αντιπροσωπευτικά οχήματα, ένα πετρελαιοκίνητο, ένα βενζινοκίνητο και ένα ηλεκτροκίνητο, υπό πραγματικές συνθήκες οδήγησης στο σταθμό διοδίων των Μαλγάρων. Για τον προσδιορισμό των εκπομπών ρύπων και της κατανάλωσης καυσίμου χρησιμοποιήθηκε κατάλληλος φορητός εξοπλισμός, ενώ έγινε και προσομοίωση της χρήσης ηλεκτρονικών διοδίων (τύπου e-pass). Οι μετρήσεις πραγματοποιήθηκαν με διαφορετικά επίπεδα κυκλοφοριακής συμφόρησης, αλλά και διαφορετικό τρόπο οδήγησης (ήπιο και δυναμικό).

Από τα στοιχεία της έρευνας του ΑΠΘ προέκυψε ότι τη στιγμή που το κόστος διέλευσης των διοδίων είναι 1,20 ευρώ (διόδια Μαλγάρων, κατηγορία 2), ο οδηγός ενός ΙΧ επωμίζεται ακόμα κατά μέσο όρο άλλα 0,16 ευρώ μόνο λόγω της επιπλέον κατανάλωσης καυσίμου. Το ετήσιο νούμερο επιβάρυνσης στην κατανάλωση καυσίμου για το σύνολο των επιβατικών αυτοκινήτων που διέρχονται από ΜΟΝΟ ένα σταθμό διοδίων υπερβαίνει κάθε φαντασία. Φτάνει το 1,5 εκατομμύριο ευρώ!

Αυτό σημαίνει ότι κατόπιν αναγωγής σε όλο τον άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη, το ετήσιο κόστος λόγω της επιβάρυνσης καυσίμου ανέρχεται σε 17 εκατομμύρια ευρώ (!), ποσό που διπλασιάζεται αν συνυπολογιστούν φορτηγά και λεωφορεία.

Σε ότι αφορά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα η παρεμβολή των συμβατικών διοδίων επιφέρει σε ακτίνα 2 χλμ. διπλασιασμό των εκπομπών διοξειδίων του άνθρακα (CO2) και οξειδίων του αζώτου (ΝΟx) και 54% αύξηση στις εκπομπές αριθμού αιωρούμενων σωματιδίων (PN). Το CO2 συγκαταλέγεται ως γνωστόν στα αέρια του θερμοκηπίου που συμβάλλουν στην υπερθέρμανση του πλανήτη και στην κλιματική αλλαγή. Τα οξείδια NOX και τα σωματίδια PN είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία, ευνοώντας την ανάπτυξη πνευμονολογικών και καρδιαγγειακών παθήσεων.

Τόσο η οικονομική επιβάρυνση, όσο και η περιβαλλοντική μειώνονται δραστικά με τη χρήση ηλεκτρονικών διοδίων (e-pass), διότι αποφεύγεται η κυκλοφοριακή συμφόρηση και στη συντριπτική πλειονότητα των διελεύσεων το όχημα δεν χρειάζεται καν να κάνει στάση.

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι στην Ελλάδα δεν υπήρξε καμία μελέτη για τον αριθμό των σταθμών συμβατικών διοδίων που θα έπρεπε να υπάρχουν βάσει και της έκτασης των αυτοκινητόδρομων. Στην Ιταλία για παράδειγμα υπάρχουν διόδια σε κάθε είσοδο αυτοκινητόδρομου. Ο οδηγός παίρνει μία βινιέτα σε έντυπο ως απόδειξη και σε κάθε έξοδο υπάρχουν πάλι διόδια, όπου το κάθε όχημα πληρώνει ανάλογα με τα χιλιόμετρα που έχει διανύσει.

Σε άλλες χώρες, όπως η Ελβετία, η Αυστρία, ακόμα και η Βουλγαρία, δεν υπάρχουν καν σταθμοί διοδίων. Οι οδικοί φόροι πληρώνονται με ένα αυτοκόλλητο που τοποθετείται στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου (άλλοτε έντυπο σαν μεγάλη απόδειξη) και πρέπει να έχει κάθε οδηγός που χρησιμοποιεί τον οδικό άξονα. Υπάρχουν και δύο ευρωπαϊκές, συγκεκριμένα η Γερμανία και η Κύπρος, που δεν έχουν καν φόρο χρήσης αυτοκινητόδρομων.

Μια λύση θα ήταν να αντικατασταθούν οι περισσότεροι συμβατικοί σταθμοί διοδίων με e-pass. Και μια πιο δίκαιη φοροεισπρακτική προσέγγιση να μειωθούν έτσι κι αλλιώς οι τιμές των διοδίων, που για το μέσο είσοδημα του Έλληνα είναι τόσο υψηλές όσο και η αντίστοιχη της αμόλυβδης βεζνίνης.

https://menshouse.gr/
loading...

Δεν υπάρχουν σχόλια :