Κερδισμένοι και χαμένοι του Α΄ γύρου σε Συρία και ΝΑ Μεσόγειο


Γράφει : Ο Γιώργος Γκορέζης*e-mail : [email protected]
web : ggore.wordpress.com

Ενώ η εισβολή του τουρκικού γεωτρύπανου Yavuz στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) συνεχίζει να προκαλεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, οι κυπριακές αρχές επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στην επανέναρξη των ειρηνικών συνομιλιών. Είναι προφανές ότι η έλλειψη στρατιωτικής ισχύος και πολύ περισσότερο η έλλειψη αεροναυτικής ισχύος τυγχάνει ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των απρόβλεπτων τουρκικών ενεργειών. Η Κύπρος συνεχίζει παρά ταύτα να αντιμετωπίζει την κρίση με διπλωματικά μέσα, αλλά είναι γεγονός ότι η Τουρκία έχει σταθεροποιήσει την παρουσία σας στα Κυπριακά ύδατα. Ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών προανήγγειλε ανεπίσημη τριμερή συνάντηση για τις 25 Νοεμβρίου 2019, και η εξέλιξή των πραγμάτων δεν έχει μόνο πολιτικές και διπλωματικές αλλά και οικονομικές επιπτώσεις. Η Τουρκία απορρίπτει κάθε προοπτική μονομερούς εκμετάλλευσης από την Κύπρο των υδρογονανθράκων στην κυπριακή ΑΟΖ χωρίς την συμμετοχή και την ισοκατανομή τους με την τουρκοκυπριακή κοινότητα. Η δε παρουσία των τουρκικών γεωτρύπανων με την συνοδεία πολεμικών πλοίων στα Κυπριακά χωρικά ύδατα ώθησε τις εταιρίες πετρελαιοειδών να αναθεωρήσουν τη δραστηριότητα τους για λόγους ασφαλείας.

Παρά τις τουρκικές προκλήσεις η Κύπρος εμφανίζεται έτοιμη για συνομιλίες με την τουρκοκυπριακή κοινότητα υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τη λύση του Κυπριακού προβλήματος. Δικοινοτική και διζωνική συνομοσπονδία είναι η βάση για τις συνομιλίες, σύμφωνα με τους Κυπρίους επισήμους. Να ληφθεί υπ’ όψη ότι υπάρχει κοινή τουρκική και τουρκοκυπριακή προσπάθεια να αμφισβητηθεί η νομιμότητα του Τουρκοκύπριου ηγέτη Mustafa Akinci να ηγηθεί των συνομιλιών με την Κυπριακή πλευρά, και αυτό σχετίζεται με την πρόσφατη δήλωση του Akincι η οποία δεν υποστήριξε την τουρκική εισβολή στη Συρία.

Καθώς η ένταση παραμένει στην Ανατολική Μεσόγειο, υπάρχει πάντα υψηλό ρίσκο ενός θερμού επεισοδίου ή ένοπλης συμπλοκής. Είναι βέβαιο ότι η Τουρκία δεν θα δεχθεί τετελεσμένα σε μια περιοχή που την θεωρεί μέρος των στρατηγικών της συμφερόντων. Όσο χρόνο μέρος της Κύπρου παραμένει υπό τουρκική κατοχή και τουρκικά στρατεύματα εξοπλισμένα με βαρέα όπλα είναι αναπτυγμένα στο νησί, η Κύπρος είναι αντιμέτωπη με ευθεία και υπαρκτή απειλή ενάντια της εθνικής της ασφαλείας και κυριαρχίας.

Για την Ελλάδα είναι η περίοδος που απολαμβάνει πολιτική σταθερότητα. Η αναβάθμιση από την Standard & Poor’s είναι ενθαρρυντικό σημάδι ότι η χώρα βαδίζει στο σωστό δρόμο και ο διεθνής οίκος επιβραβεύει τις κυβερνητικές προσπάθειες για ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας. Η ειδική προανακριτική επιτροπή για τη διερεύνηση καταγγελιών πολιτικής παρέμβασης στην έρευνα για τη υπόθεση Novartis δημιούργησε τελευταία πολιτική ένταση μεταξύ της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης. Το θέμα θα παραμείνει στη πολιτική σκηνή για το εγγύς μέλλον σαν μια εστία έντασης, αλλά επί του παρόντος οι πρόσφυγες- μετανάστες είναι το κύριο πρόβλημα ασφαλείας για την Ελλάδα. Η άφιξη προσφύγων από τη Τουρκία συνεχίζεται με υψηλούς ρυθμούς. Ο έλεγχος των ροών των μεταναστών-προσφύγων από τη Τουρκία είναι ζωτικής σημασίας για την ασφάλεια της Ελλάδος, αλλά και της Ευρώπης. Η κυβέρνηση ρίχνει τη κύρια προσπάθεια στην ανακούφιση των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου (Λέσβος, Σάμος, Χίος ) από ένα βάρος που μπορεί , αν φύγει από τον έλεγχο, να απειλήσει τον νόμο και τη τάξη στις μικρές αυτές κοινωνίες. Τις τελευταίες εβδομάδες οι διαμαρτυρίες των προσφύγων- μεταναστών στη Λέσβο και τη Σάμο έδειξαν ότι η κατάσταση είναι εκρηκτική και εκτός ελέγχου.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι σε κρίσιμο σημείο λόγω της τουρκικής ενέργειας να παραβιάζει την Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, αλλά και επειδή η Τουρκία συντηρεί σκληρή ρητορική έναντι της Ελλάδος σχετικά με τα κυριαρχικά μας δικαιώματα . Η Χώρα μας ανησυχεί για τουρκικές προθέσεις για έρευνες υδρογονανθράκων στην Αποκλειστική Οικονομική της Ζώνη εγγύς του Καστελόριζου. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πως η χώρα μας θα αντιδράσει αν ένα τουρκικό πλοίο ερευνών προσεγγίσει στα χωρικά της ύδατα. Η Τουρκία σημάδεψε την ευρύτερη περιοχή του Καστελόριζου την τελευταία εβδομάδα με την έκδοση δύο NAVTEX για ασκήσεις με πραγματικά πυρά. Δύο άλλες NAVTEX εκδόθηκαν για την Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Επιπλέον τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη συνεχίζουν να παραβιάζουν μαζικά τον ελληνικό εναέριο χώρο. Η Ελλάδα, μετά από μια οικονομική κρίση που διήρκεσε εννέα χρόνια και επηρέασε το ισοζύγιο εξοπλισμών, προσπαθεί να εκσυγχρονίσει τις ένοπλες δυνάμεις της λαμβάνοντας αμερικανική στρατιωτική βοήθεια. Η χώρα μας είναι επίσης σε συζητήσεις με τη Γαλλία για την αγορά δύο σύγχρονων φρεγατών BELHARA. Λαμβάνοντας υπ’ όψη τις συνεχείς προκλήσεις στο Αιγαίο και την περιπεπλεγμένη κατάσταση στην Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, η κατάσταση ασφαλείας στη περιοχή μας είναι υψηλού ρίσκου από ένα τυχαίο ή προσχεδιασμένο από τη Τουρκία θερμό επεισόδιο.

Η Τουρκία απολαμβάνει τα κέρδη της στρατιωτικής επιχείρησης «πηγή ειρήνης» με την εισβολή στη Συρία. Ήταν ένας από τους νικητές στη Συρία, με τη Ρωσία να είναι ο δεύτερος νικητής. Πέτυχε να εγκαταστήσει μια ζώνη ασφαλείας 32 χιλιομέτρων και να εξαναγκάσει τους Κούρδους να αποσύρουν τα τμήματα τους από μια περιοχή 120 χιλιομέτρων από τη Σύρο-τουρκική μεθόριο. Με άλλα λόγια οι Σύριοι-Κούρδοι δεν είναι πλέον απειλή για τη Τουρκία, αφού δεν είναι σε θέση να διεξάγουν επιχειρήσεις εντός του τουρκικού εδάφους. Η Τουρκία εσωτερικά συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα στην ελευθερία του λόγου και στα ανθρώπινα δικαιώματα. Τοπικοί και διεθνείς παρατηρητές παρατηρούν ότι η χώρα οδηγείται στον απολυταρχισμό, με χιλιάδες πολιτών της υπό κατηγορία ή να οδηγούνται στις φυλακές. Το κράτος παρά ταύτα επιδεικνύει τον ηγετικό ρόλο του στην ευρεία περιοχή της Μέσης Ανατολής, Νοτιοανατολική Ευρώπη και Ανατολική Μεσόγειο, εφαρμόζοντας το δόγμα για προσπάθεια να διεξάγει διμέτωπες επιχειρήσεις, στο εσωτερικό και εκτός των συνόρων, ενώ δεν παραλείπει και το μέτωπο της ΝΑ Μεσογείου. Αναλαμβάνει το ρίσκο να διεξάγει ταυτοχρόνως μακράς κλίμακας αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις στο εσωτερικό και διμέτωπες επιχειρήσεις εκτός των συνόρων. Το Κουρδικό εξακολουθεί να είναι το κύριο και μεγάλο πρόβλημα ασφαλείας για τη Τουρκία που επηρεάζει τη σταθερότητα, τη ειρήνη και ακόμα την ενότητα του κράτους.

Στην Νοτιο-Ανατολική Μεσόγειο η Τουρκία συνεχίζει να αμφισβητεί την Κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, στέλνοντας το Yavuz πλοίο ερευνών στο τεμάχιο 7, που έχει ήδη καταχωρηθεί στην ιταλική ENI και τη γαλλική TOTAL. Ανεβάζει την ένταση με την Ελλάδα και την Κύπρο αναγγέλλοντας πολλές ναυτικές ασκήσεις με πραγματικά πυρά στο Αιγαίο και στην Κυπριακή ΑΟΖ. Φαίνεται ότι τα τουρκικά στρατηγικά σχέδια στοχεύουν την θαλάσσια περιοχή γύρω από τη νήσο Καστελόριζο . Η Τουρκία δείχνει αποφασισμένη να προστατεύσει τα συμφέροντα της και δεν θα διστάσει να χρησιμοποιήσει βία εναντίον της Κύπρου ή της Ελλάδος. Η αμερικανική ηγεσία έστω και αργά ανένηψε και κατάφερε σοβαρό κτύπημα στο γόητρο της Τουρκίας με το ψήφισμα για τη γενοκτονία των Κούρδων και το νομοσχέδιό για αντίποινα. Η επάνοδος αμερικανικών στρατευμάτων στο μέτωπο της Συρίας δείχνει ότι τίποτε δεν κρίθηκε ακόμα.

Μέχρι τώρα η Τουρκία με μηδενικό κόστος κατόρθωσε να μεταφέρει το θέμα των υδρογονανθράκων στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τη Κύπρο, να εξαναγκάσει τις εταιρίες πετρελαιοειδών να επανεξετάσουν την εμπλοκή τους σε περιοχή που δεν είναι ασφαλής και επίσης πέτυχε να αμφισβητήσει ευθέως την Κυπριακή κυριαρχία. Και όλα αυτά τα πέτυχε ενώ είναι ήδη είναι σε στρατιωτική επιχείρηση με τρίτη χώρα, τη Συρία. Και μέσα σ’ όλα αυτά η Τουρκία αναπτύσσει ένα φιλόδοξο εξοπλιστικό πρόγραμμα, που αποσκοπεί να καταστήσει τη χώρα αυτόνομη και αυτάρκη στην άμυνα και την ασφάλεια της. Αν το πετύχει θα βάλει τα θεμέλια να γίνει μία περιφερειακή στρατιωτική υπερδύναμη.-

*Ο Γιώργος Γκορέζης είναι υποστράτηγος ε.α., συγγραφέας, πολιτικός και στρατιωτικός αναλυτής
loading...

Δεν υπάρχουν σχόλια :