Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2016

ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ Ή ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΜΕΣΑΙΩΝΟΣ;

Η ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΚΔΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ




της Αιμιλίας Σαλβάνου*

Αν δεν επρόκειτο να παρουσιαστεί από τους Κυριάκο Μητσοτάκη, Αννα Διαμαντοπούλου και Θάνο Βερέμη, το βιβλίο του Τάσου Αβραντίνη «Εκπαίδευση: ελεύθερη επιλογή ή μια γάτα που γαβγίζει» θα περνούσε απαρατήρητο. Παρουσιασμένο συμβολικά χθες, ημέρα που άνοιξαν τα σχολεία, το βιβλίο αποτελεί νεοφιλελεύθερο ιδεολογικό μανιφέστο.


Προαιώνιος εχθρός; Ο δημόσιος χαρακτήρας της εκπαίδευσης. Πηγή όλων των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η παιδεία; Ο κρατικός έλεγχος που εμποδίζει την ιδιωτική πρωτοβουλία. Ο ανταγωνισμός το μόνο αντίδοτο.
«Τίποτα δεν παρέχεται δωρεάν» («there is no free meal»). Οι μαθητές που δεν έχουν το αντίτιμο του γεύματός τους στο σχολείο να σκουπίζουν την τραπεζαρία. Με την ίδια λογική, δίδακτρα στα πανεπιστήμια, για να εκτιμούν οι φοιτητές τη γνώση. Να σταθούμε σε δύο μεγάλα ζητήματα: το ένα είναι η ελεύθερη επιλογή σχολείου και το άλλο είναι ποιό μοντέλο πολίτη και κοινωνίας προτείνει.

Ωραία ακούγεται η ελεύθερη επιλογή σχολείου, δεν είναι καινούργια, έχει ήδη εφαρμοστεί σε χώρες της Ευρώπης και στις ΗΠΑ, με χαρακτηριστικότερα τα charter schools, σχολεία δηλαδή που χρηματοδοτούνται από το Δημόσιο, αλλά λειτουργούν ως ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Μοντέλο εκπαίδευσης που ευθυγραμμίζεται με την προώθηση της αξιολόγησης της σχολικής μονάδας και των εκπαιδευτικών ως προς την επίτευξη στόχων με βάση την απόδοση των μαθητών σε συγκεκριμένες εξετάσεις. Εχει δεχτεί ισχυρή κριτική, ακόμη και από πολιτικούς που είχαν πρωτοστατήσει στην εφαρμογή του.

Η εξάρτηση της αξιολόγησης (και συνεπώς της χρηματοδότησης) του σχολείου από τις επιδόσεις των μαθητών του σε εξετάσεις οδήγησε σε εντατικοποίηση των σπουδών, αλλά το κυριότερο σε αποσπασματικότητα της γνώσης: δινόταν όλο το βάρος στα «εξεταζόμενα» μαθήματα και παραμελούνταν όλα τα υπόλοιπα ως μη σημαντικά (όπως η ιστορία, η λογοτεχνία, η γεωγραφία, οι φυσικές επιστήμες, οι ξένες γλώσσες, η αγωγή του πολίτη και τα καλλιτεχνικά μαθήματα).

Τα ιδιωτικά σχολεία από την πλευρά τους επέλεγαν τους μαθητές τους με βάση το κατά πόσο εκτιμούσαν ότι θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στους στόχους του σχολείου.
Η επιλογή των μαθητών με βάση τα οικονομικά τους αναδείχθηκε σε κανονικότητα. Με μόνη την υποψία ότι οι μαθητές δεν θα τα κατάφερναν, απορρίπτονταν εξαρχής και όσοι δυσκολεύονταν αναγκάζονταν να αλλάξουν σχολείο.

Το επιχείρημα ότι η ελευθερία επιλογής σχολείου θα ευνοήσει την κοινωνική κινητικότητα και θα επιτρέψει σε παιδιά χαμηλότερων οικονομικών στρωμάτων να φοιτήσουν στα (καλύτερα) ιδιωτικά σχολεία δεν ευσταθεί.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι αυτό που θα συμβεί είναι τα «καλά» ιδιωτικά σχολεία θα διαμορφώσουν προγράμματα σπουδών που θα είναι πολύ ακριβότερα από τα κουπόνια εκπαίδευσης και συνεπώς θα αποκλείουν εξ ορισμού τα παιδιά των μεσαίων στρωμάτων.



ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΟΙΜΟΣ-ΑΘΗΝΑ



1 σχόλιο :